Co trzeba sprawdzić przed montażem?
O tym, czy posadzka nadaje się pod regały, nie decyduje wyłącznie nośność „na m²”
Przy projektowaniu magazynu często pojawia się informacja:
„posadzka ma nośność 5 t/m²”
i na tej podstawie próbuje się ocenić, czy można ustawić na niej regały wysokiego składowania.
To zbyt duże uproszczenie.
Regał nie przekazuje swojego ciężaru równomiernie na całą powierzchnię magazynu. Obciążenie trafia do posadzki przede wszystkim przez słupy regału i ich podstawy.
Dlatego rzeczywistym problemem może być nie obciążenie powierzchniowe, lecz:
DUŻE OBCIĄŻENIE SKUPIONE NA NIEWIELKIEJ POWIERZCHNI.
Dodatkowo trzeba uwzględnić kotwienie, stan płyty betonowej, dylatacje, ugięcia oraz ruch wózków w korytarzach. Norma PN-EN 15629 dotycząca stalowych systemów składowania wskazuje na konieczność potwierdzenia przydatności podłoża do obciążeń od regałów i urządzeń transportu wewnętrznego.
Obciążenie powierzchniowe jest przydatnym parametrem konstrukcyjnym, ale nie opisuje całej sytuacji.
Wyobraźmy sobie dwie strefy magazynu.
W pierwszej na powierzchni 10 m² ustawiono towary o łącznej masie 10 ton.
W drugiej 10 ton znajduje się na regale, którego ciężar przekazywany jest do posadzki przez kilka niewielkich podstaw słupów.
Łączna masa może być podobna.
Sposób obciążenia płyty jest jednak zupełnie inny.
Dlatego:
1 TONA NA DUŻEJ POWIERZCHNI ≠ 1 TONA PRZEKAZANA PRZEZ MAŁĄ PODSTAWĘ SŁUPA.
Właśnie dlatego przy systemach regałowych analizuje się obciążenia skupione przekazywane przez konstrukcję magazynową.
Droga obciążenia jest stosunkowo prosta:
TOWAR
↓
PALETA
↓
BELKI
↓
RAMY REGAŁOWE
↓
SŁUPY
↓
PŁYTY PODSTAWY
↓
POSADZKA BETONOWA
Oznacza to, że pod pojedynczym słupem może pojawić się znaczne lokalne obciążenie.
Jego wartość zależy między innymi od:
Dlatego przed montażem potrzebne są rzeczywiste reakcje podporowe podawane przez projektanta lub producenta regałów, a nie tylko ogólna informacja o masie składowanych towarów.
Im wyższy regał, tym większe znaczenie ma nie tylko nośność podłoża, ale również jego deformacja i poziom.
Niewielkie przechylenie przy niskiej konstrukcji może być mało zauważalne.
Przy wysokim regale ta sama różnica może powodować znacznie większe odchylenie górnej części konstrukcji.
Norma EN 15629 zwraca uwagę, że deformacja podłoża pod wpływem obciążeń może powodować odchylenie regału od pionu i generować dodatkowe oddziaływania w konstrukcji.
Dlatego trzeba analizować nie tylko:
CZY PŁYTA SIĘ NIE ZNISZCZY
ale również:
CZY POD OBCIĄŻENIEM NIE UGNIE SIĘ W SPOSÓB UTRUDNIAJĄCY PRAWIDŁOWĄ PRACĘ REGAŁU.
Regały paletowe są zazwyczaj mocowane do podłoża.
To oznacza, że posadzka musi jednocześnie:
PRZENOSIĆ NACISK PODSTAWY
oraz
UMOŻLIWIĆ PRAWIDŁOWE ZAKOTWIENIE.
Kotwa powinna pracować w odpowiedniej konstrukcji betonowej.
Warstwa żywicy, PVC, gresu czy cienka warstwa wyrównawcza nie zastępują płyty konstrukcyjnej.
Przed wierceniem trzeba również wiedzieć, czy w podłożu nie znajdują się:
EN 15629 zwraca uwagę zarówno na odpowiednią nośność podłoża, jak i możliwość stosowania mocowań oraz ryzyko związane z ukrytymi instalacjami.
Lokalizacja regału względem dylatacji nie powinna być przypadkowa.
Szczelina dylatacyjna może:
Jeżeli słup lub kotwa znajdzie się w niewłaściwym miejscu względem dylatacji, problem dotyczy już nie tylko nawierzchni, ale sposobu przenoszenia obciążeń przez konstrukcję.
Szczególnie niebezpieczne jest klawiszowanie, czyli pionowe przemieszczanie się sąsiadujących fragmentów płyty.
Dlatego przed ustawieniem regałów warto wykonać mapę:
DYLATACJI
PĘKNIĘĆ
NAPRAW
PLANOWANYCH PODSTAW REGAŁÓW.
W magazynie wysokiego składowania równość nie jest tylko kwestią estetyki.
Dotyczy także:
Przy bardzo wąskich korytarzach i wózkach VNA wymagania mogą być znacznie większe niż w klasycznym magazynie.
Im wyżej operator podnosi ładunek, tym bardziej odczuwalne stają się niewielkie odchylenia kół wynikające z nierówności nawierzchni.
Dlatego nie wystarczy powiedzieć:
„posadzka wygląda na równą”.
Równość należy oceniać według wymagań konkretnego systemu logistycznego.
Po zamontowaniu regałów pomiędzy nimi pojawia się intensywny ruch transportowy.
Posadzka musi więc jednocześnie przenosić:
obciążenia statyczne
od regałów,
oraz:
obciążenia dynamiczne
od urządzeń transportu wewnętrznego.
Wózek może:
W praktyce może więc powstać sytuacja:
REGAŁ
→ duży nacisk punktowy
oraz tuż obok:
WÓZEK
→ ruch powtarzalny + ścinanie + uderzenia na dylatacjach.
To dlatego analiza podłogi magazynowej powinna obejmować zarówno obciążenia regałów, jak i urządzeń transportu wewnętrznego.
Najlepiej zebrać dane w określonej kolejności.
KROK 1 – poznaj system regałowy
Nie tylko jego wysokość, ale również liczbę poziomów i przewidywane obciążenia.
KROK 2 – uzyskaj reakcje pod słupami
To one pokazują rzeczywiste lokalne obciążenia posadzki.
KROK 3 – sprawdź konstrukcję płyty
Grubość, beton, zbrojenie i podbudowę w zakresie potrzebnym do oceny.
KROK 4 – zinwentaryzuj dylatacje i pęknięcia
Szczególnie w miejscach podstaw i kotew.
KROK 5 – uwzględnij kotwienie
Sprawdź konstrukcję oraz ukryte instalacje.
KROK 6 – ustal wymagania dotyczące równości
Szczególnie przy VNA i dużych wysokościach składowania.
KROK 7 – dodaj ruch wózków
Dopiero wtedy mamy pełny obraz eksploatacji magazynu.
Błąd 1: „posadzka ma 5 t/m², więc regały mogą stać”
Obciążenie powierzchniowe nie opisuje reakcji pod podstawą pojedynczego słupa.
Błąd 2: ocena tylko masy całego regału
Trzeba znać rozkład obciążeń.
Błąd 3: ustawienie słupa na dylatacji
Wymaga analizy konstrukcyjnej, a nie przypadkowego ustawienia.
Błąd 4: kotwienie do nieznanej konstrukcji
Warstwa widoczna na powierzchni nie mówi, co znajduje się poniżej.
Błąd 5: pominięcie równości
Przy wysokich regałach i wózkach pracujących wysoko może być to parametr krytyczny.
Błąd 6: analiza regałów bez wózków
Posadzka musi przenosić oba rodzaje obciążeń.
Czy informacja „5 t/m²” wystarczy do montażu regałów?
Nie. Potrzebne są również obciążenia przekazywane przez poszczególne słupy oraz ocena konstrukcji płyty.
Czy pod regał można położyć PVC?
Takie rozwiązanie może być możliwe, ale PVC nie zastępuje konstrukcyjnej płyty i trzeba prawidłowo rozwiązać podstawy oraz kotwienie.
Czy można kotwić regały przez gres lub PVC?
Sama obecność warstwy wykończeniowej nie rozstrzyga tego problemu. Kotwa musi zostać zaprojektowana do pracy w odpowiednim podłożu konstrukcyjnym.
Czy wyższy regał zawsze bardziej obciąża posadzkę?
Nie można oceniać tego wyłącznie po wysokości, ale wyższe systemy często oznaczają większe obciążenia i większą wrażliwość na deformację oraz nierówność podłoża.
Czy pęknięcie betonu wyklucza montaż regału?
Nie każde pęknięcie oznacza konieczność rezygnacji, ale jego charakter trzeba rozpoznać przed lokalizacją podstaw i kotew.
Czy przed montażem regałów trzeba sprawdzać dylatacje?
Tak. Ich lokalizacja i sposób pracy mogą mieć znaczenie dla ustawienia konstrukcji.
Czy równość posadzki ma znaczenie tylko dla wózków?
Nie. Wpływa również na pionowość regałów oraz zachowanie całego systemu magazynowego.
Przeczytaj również:
„Nacisk punktowy na posadzkę – dlaczego masa maszyny, regału lub pojazdu to za mało?”
„Jak dobrać posadzkę do wózków widłowych?”
„Jak dobrać posadzkę do paleciaków?”
„Dylatacje w posadzce przemysłowej – kiedy można je przykryć, a kiedy trzeba je odtworzyć?”
„Jak przygotować podłoże pod nową posadzkę przemysłową?”
„Posadzki do hal magazynowych i produkcyjnych – jak dobrać rozwiązanie?”
